{"id":2283,"date":"2024-02-26T01:03:32","date_gmt":"2024-02-25T21:03:32","guid":{"rendered":"https:\/\/zirve.info.az\/?p=2283"},"modified":"2024-02-26T01:03:32","modified_gmt":"2024-02-25T21:03:32","slug":"xocali-soyqirimi-b%c9%99s%c9%99riyy%c9%99t%c9%99-qarsi-%c9%99n-boyuk-cinay%c9%99t-idi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zirve.info.az\/?p=2283","title":{"rendered":"Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck cinay\u0259t idi &#8211;"},"content":{"rendered":"<div>\n<p><strong>Erm\u0259nil\u0259rin Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rini h\u0259d\u0259f\u0259 almaqda m\u0259qs\u0259di n\u0259 idi? Xocal\u0131 onlar\u0131n yolu \u00fcst\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck bir mane\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Ona g\u00f6r\u0259 ki, Xocal\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn co\u011frafi m\u00f6vqeyi\u00a0 il\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda h\u0259m magistral\u00a0 \u015fose yolunun, h\u0259m d\u0259 d\u0259miryolunun \u00fcst\u00fcnd\u0259 yerl\u0259\u015firdi. H\u0259m d\u0259miryolu\u00a0 Xocal\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259n ke\u00e7irdi, h\u0259m d\u0259 hava liman\u0131 Xocal\u0131da idi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 erm\u0259nil\u0259r h\u0259r c\u0259hdl\u0259 Xocal\u0131n\u0131\u00a0 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259y\u0259, m\u0259hv etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. 1991-ci il dekabr\u0131n 15-d\u0259 110 evli C\u0259milli k\u0259ndi yand\u0131r\u0131ld\u0131.<\/strong><br \/><strong>Dekabr\u0131n 24- n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 60 evli Me\u015f\u0259li k\u0259ndi bir gec\u0259nin i\u00e7ind\u0259 tamamil\u0259 yand\u0131r\u0131ld\u0131. 60 ail\u0259d\u0259n 27\u00a0 n\u0259f\u0259r \u015f\u0259hid oldu. 91-ci il dekabr\u0131n 28-d\u0259 350 evli K\u0259rkicahan q\u0259s\u0259b\u0259si yand\u0131r\u0131ld\u0131. K\u0259rkicahan Stepanakertl\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n aras\u0131nda m\u00fch\u00fcm strateji m\u00f6vqed\u0259 yerl\u0259\u015fir. K\u0259rkicahan\u0131 yand\u0131rmadan, almadan, da\u011f\u0131tmadan \u015eu\u015faya t\u0259r\u0259f getm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi. Erm\u0259nil\u0259r K\u0259rkicahan\u0131 m\u0259hv etdil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>1992-ci ilin fevral\u0131n ortalar\u0131nda erm\u0259nil\u0259r Xoc\u0259v\u0259nd rayonunun Qarada\u011fl\u0131 k\u0259ndinin54 sakininin v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcb silos quyular\u0131na atd\u0131lar. 1992-ci ilin fevral\u0131n 25-d\u0259 is\u0259 erm\u0259ni h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri sovet ordusundan qalma xeyli hiss\u0259si erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olan 366-c\u0131 alay\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 dinc xocal\u0131 \u0259halisin\u0259 h\u00fccum etdil\u0259r. \u00c7\u00fcnki Xocal\u0131 el\u0259 bir ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni idi ki, o, Az\u0259rbaycan tarixinin q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rind\u0259n m\u00fcasir d\u00f6vr\u0259 q\u0259d\u0259r tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirirdi. Bu x\u00fcsusi m\u0259d\u0259niyy\u0259t tarix\u0259 Xocal\u0131-G\u0259d\u0259b\u0259y m\u0259d\u0259niyy\u0259ti kimi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>1992-ci il fevral\u0131n 26-da Erm\u0259nistan h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri 7 min \u0259halisi olan Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 genosid akt\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdi. Erm\u0259nistan h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259h\u0259r\u0259 h\u00fccumu zaman\u0131 burada yaln\u0131z 3 min\u0259 yax\u0131n insan qalm\u0131\u015fd\u0131. \u00c7\u00fcnki, m\u00fchasir\u0259d\u0259 qald\u0131\u011f\u0131 4 aydan art\u0131q zaman \u0259rzind\u0259 blokadada oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halinin xeyli hiss\u0259si \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 zaman\u0131 613 n\u0259f\u0259r \u00f6d\u00fcr\u00fcld\u00fc, 1000 n\u0259f\u0259r m\u00fcxt\u0259lif ya\u015fl\u0131 dinc sakin ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcll\u0259 yaras\u0131ndan \u0259lil oldu. 106 n\u0259f\u0259r qad\u0131n, 63 azya\u015fl\u0131 u\u015faq, 70 qoca \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. 8 ail\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edildi, 25 u\u015faq h\u0259r iki valideynini, 130 n\u0259f\u0259r valideyinl\u0259rind\u0259n birini itirdi. Faci\u0259 ba\u015f ver\u0259n gec\u0259 1275 n\u0259f\u0259r dinc sakin girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc, onlar\u0131n 150-sinin taleyi indi d\u0259 m\u0259lum deyil.<br \/>B\u00fct\u00fcn bunlar erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla v\u0259 a\u011flas\u0131\u011fmaz v\u0259h\u015filikl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. H\u00fccumda h\u0259m\u00e7inin mayor Oqanyan Seyran Mu\u015feqovi\u00e7in (Seyran Oqanyan sonralar Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda erm\u0259nil\u0259rin qeyri-qanuni rejiminin \u201cm\u00fcdafi\u0259 naziri\u201dolmu\u015fdu) komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 366-c\u0131 alay\u0131n 2-ci batalyonu, Yevgeni Nabokixinin komandas\u0131 alt\u0131nda 3-c\u00fc batalyonun, 1 sayl\u0131 batalyonun q\u0259rargah r\u0259isi \u00c7it\u00e7yan Valeriy \u0130sayevi\u00e7 v\u0259 alayda xidm\u0259t ed\u0259n 50-d\u0259n art\u0131q erm\u0259ni zabit v\u0259 prapor\u015fik i\u015ftirak etmi\u015fdir. (\u201cXocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na dair istintaq materiallar\u0131ndan\u201d).<br \/>\u015e\u0259h\u0259r \u0259halisinin bir hiss\u0259si zorak\u0131l\u0131qdan qa\u00e7\u0131b qurtarmaq ist\u0259y\u0259rk\u0259n \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n d\u00fcz\u0259ldilmi\u015f pusqularda q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. Rusiyan\u0131n \u201cMemorial\u201d h\u00fcquq-m\u00fcdafi\u0259 m\u0259rk\u0259zinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, d\u00f6rd g\u00fcn \u0259rzind\u0259 A\u011fdama Xocal\u0131da q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f 200 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n meyiti g\u0259tirilmi\u015f, onlarla meyitin t\u0259hqir\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131 fakt\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir. A\u011fdamda 181 meyit (130 ki\u015fi v\u0259 51 qad\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 13 u\u015faq) m\u0259hk\u0259m\u0259-tibbi ekspertizas\u0131ndan ke\u00e7irilmi\u015fdir. Ekspertiza zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir ki, 151 n\u0259f\u0259rin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 g\u00fcll\u0259 yaralar\u0131, 20 n\u0259f\u0259rin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 q\u0259lp\u0259 yaralar\u0131 s\u0259b\u0259b olmu\u015f,10 n\u0259f\u0259r k\u00fct al\u0259tl\u0259 vurularaq \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. H\u00fcquq-m\u00fcdafi\u0259 m\u0259rk\u0259zi diri adam\u0131n ba\u015f d\u0259risinin soyulmas\u0131 fakt\u0131n\u0131 da qeyd\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n epizodlar\u0131 insan\u0131 d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirir. Xocal\u0131 sakini \u018fntiq\u0259 xan\u0131m erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin t\u0259l\u0259b etdiyi \u201cbu yerl\u0259r b\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u0131n bir hiss\u0259sidir\u201d s\u00f6zl\u0259rini dilin\u0259 g\u0259tirm\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n diri-diri yand\u0131r\u0131ld\u0131. Dig\u0259r Xocal\u0131 sakini S\u0259riyy\u0259 Tal\u0131bova dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, \u201c4 mesxeti t\u00fcrk\u00fc v\u0259 3 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n erm\u0259ni q\u0259birinin \u00fcz\u0259rind\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 k\u0259sdil\u0259r. Sonra daha 2 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259rini \u00e7\u0131xartd\u0131lar\u201d.<br \/>Erm\u0259nil\u0259r sa\u011f qalm\u0131\u015f insanlar \u00fcz\u0259rind\u0259 tamamil\u0259 t\u0259hqiredici h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdil\u0259r. Onlar\u0131\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n d\u0259risini soymu\u015f, ba\u015flar\u0131n\u0131 v\u0259 b\u0259d\u0259ninin dig\u0259r orqanlar\u0131n\u0131 k\u0259smi\u015f, u\u015faqlar\u0131n g\u00f6zl\u0259rini \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f, hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n qarn\u0131n\u0131 yarm\u0131\u015fd\u0131lar. H\u00fccum zaman\u0131 Xocal\u0131da istifad\u0259si qada\u011fan olunmu\u015f 5,45 kalibrli patronlardan v\u0259 kimy\u0259vi silahlardan istifad\u0259 edilmi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn bunlar Erm\u0259nistan\u0131n Cenevr\u0259 konvesiyas\u0131n\u0131n protokollar\u0131n\u0131 pozaraq, m\u00fcharib\u0259 qaydalar\u0131na zidd olaraq dinc sakinl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n soyq\u0131r\u0131m oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir.<br \/>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla t\u00f6r\u0259dilm\u0259si rus, g\u00fcrc\u00fc, ingilis, frans\u0131z, alman, amerikal\u0131 v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan jurnalist v\u0259 publisistl\u0259ri d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259tirmi\u015fdir.<br \/>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli v\u0259 faci\u0259li s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi daxil olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyev Xocal\u0131 soyq\u0131rm\u0131 haqq\u0131nda demi\u015fdir:<em> \u201cB\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131<\/em><br \/><em>y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6z a\u011flas\u0131\u011fmaz q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 qeyri-insani c\u0259za \u00fcsullar\u0131 il\u0259 b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 bir v\u0259h\u015filik akt\u0131d\u0131r. Bu soyq\u0131r\u0131m, eyni zamanda, b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 tarixi bir cinay\u0259tdir.\u201d<\/em><\/p>\n<p><strong>\u015e\u00fckrl\u0259r olsun ki, xocal\u0131lar\u0131n qan\u0131 yerd\u0259 qalmad. Q\u00fcdr\u0259tli S\u0259rk\u0259rd\u0259miz \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 m\u00fcz\u0259ff\u0259r ordumuz 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda Xocal\u0131lar\u0131n qisas\u0131n\u0131 ald\u0131.\u00a0\u00a0 Bir g\u00fcnl\u00fck antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259\u00a0 is\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259dim torpaqlar\u0131ndan\u00a0 olan Xocal\u0131 azad edildi. \u0130lahi v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259t b\u0259rpa olundu.Xocal\u0131da t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259r ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda v\u0259 ya t\u0259sad\u00fcfi akt deyil, Erm\u0259nistan\u0131n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 sistemli etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tinin v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<\/strong><br \/><strong>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Avropada g\u00fcnahs\u0131z dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n idi.<\/strong><br \/><strong>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin tam s\u00fckut v\u0259 laqeydliyi \u015f\u0259raitind\u0259 ba\u015f verib. Xocal\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n \u0259dal\u0259tini Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin \u00f6z\u00fc t\u0259min edib. Xocal\u0131 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda i\u015f\u011faldan azad edilib v\u0259 bu cinay\u0259tin bir qrup t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131s\u0131 tezlikl\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lacaq.\u00a0 Bundan sonra biz Xocal\u0131n\u0131n yenid\u0259n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259sinin \u015fahidi olacay\u0131q.<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #3366ff;\"><strong>\u018fyyub K\u0259rimov, <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #3366ff;\"><em><strong>AzTU-nun \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d\u00a0 kafedras\u0131n\u0131n <\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #3366ff;\"><em><strong>professoru, f\u0259s\u0259f\u0259 elml\u0259ri doktoru<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<nav class=\"navigation post-navigation\" aria-label=\"Continue Reading\">\n<h2 class=\"screen-reader-text\">Continue Reading<\/h2>\n<\/nav><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nil\u0259rin Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rini h\u0259d\u0259f\u0259 almaqda m\u0259qs\u0259di n\u0259 idi? Xocal\u0131 onlar\u0131n yolu \u00fcst\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck bir mane\u0259y\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2284,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2283","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ziya-info-az"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Eyyub-Kerimov-001.jpg",269,273,false],"thumbnail":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Eyyub-Kerimov-001-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Eyyub-Kerimov-001.jpg",269,273,false],"medium_large":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Eyyub-Kerimov-001.jpg",269,273,false],"large":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Eyyub-Kerimov-001.jpg",269,273,false],"1536x1536":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Eyyub-Kerimov-001.jpg",269,273,false],"2048x2048":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Eyyub-Kerimov-001.jpg",269,273,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Eyyub-Kerimov-001.jpg",269,273,false],"newsphere-featured":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Eyyub-Kerimov-001.jpg",269,273,false],"newsphere-medium":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Eyyub-Kerimov-001.jpg",269,273,false]},"author_info":{"display_name":"Z\u0130RVE.\u0130NFO.AZ","author_link":"https:\/\/zirve.info.az\/author\/admin"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/zirve.info.az\/?cat=1\" rel=\"category\">Ziya.\u0130nfo.Az<\/a>","tag_info":"Ziya.\u0130nfo.Az","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2283"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2283\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}