{"id":1756,"date":"2023-11-30T19:52:04","date_gmt":"2023-11-30T15:52:04","guid":{"rendered":"https:\/\/zirve.info.az\/?p=1756"},"modified":"2023-12-18T02:55:46","modified_gmt":"2023-12-17T22:55:46","slug":"folklorun-zefer-janrlari-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zirve.info.az\/?p=1756","title":{"rendered":"FOLKLORUN \u201cZ\u018fF\u018fR\u201d JANRLARI"},"content":{"rendered":"<p><strong>B\u0130LAL ALARLI <\/strong><\/p>\n<p><strong><em>(H\u00dcSEYNOV),<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>ADPU C\u0259lilabad Filial\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi,<\/em><\/p>\n<p><em>Nax\u00e7\u0131van D\u00f6vl\u0259t Universitetinin elml\u0259r doktorlu\u011fu \u00fczr\u0259 dissertant\u0131,<\/em><\/p>\n<p><em>filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru,<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cQ\u0131z\u0131l Q\u0259l\u0259m\u201d Media M\u00fckafat\u0131 laureat\u0131<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tarixin b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan folklor \u00f6rn\u0259k\u00adl\u0259ri janr \u00f6z\u0259llikl\u0259ri il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdir. Bu \u0259n\u0259n\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fc\u00adharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 ill\u0259rind\u0259, Qara\u00adba\u011f sava\u015flar\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 davam etdirilmi\u015f\u00addir. Birinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131nda v\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 daha \u00e7ox bayat\u0131, a\u011f\u0131, l\u0259tif\u0259 janr\u00adlar\u0131na m\u00fcraci\u0259t olunurdu. Bel\u0259 folklor \u00f6rn\u0259kl\u0259ri AMEA Folklor \u0130nstitutunun n\u0259\u015fr etdiyi \u00e7oxcildli \u201cQaraba\u011f \u2013 folklor da bir tarix\u00addir\u201d toplusunda yer alsa da, xalq aras\u0131nda h\u0259\u00adl\u0259 yaz\u0131ya al\u0131nmam\u0131\u015f minl\u0259rl\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259r ya\u00ad\u015fay\u0131r v\u0259 yay\u0131l\u0131rd\u0131. V\u0259t\u0259n m\u00fc\u00adharib\u0259si ba\u015f\u00adlayanda folklor janr\u00adlar\u0131 da d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 \u201cat\u0131l\u00add\u0131\u201d, bir-birind\u0259n ma\u00adraql\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259r ya\u00adrand\u0131. M\u0259tbuat s\u0259hi\u00adf\u0259\u00adl\u0259rind\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259\u00adk\u0259\u00adl\u0259rd\u0259 ya\u00ady\u0131mla\u00adnan, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 s\u00f6yl\u0259nil\u0259n v\u0259 ifa edil\u0259n folklor \u00f6r\u00adn\u0259kl\u0259ri janr bax\u0131m\u0131ndan da dinl\u0259yicil\u0259rini heyr\u0259tl\u0259ndirir. Kifa\u00ady\u0259t q\u0259d\u0259r yaz\u0131ya al\u0131nmam\u0131\u015f, n\u0259\u015fr edilm\u0259mi\u015f v\u0259 \u00f6yr\u0259\u00adnilm\u0259mi\u015f folklor n\u00fcmun\u0259l\u0259ri m\u00f6vcud\u00addur ki, onlara diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259yin vaxt\u0131\u00add\u0131r.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u201cd\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n\u201d janrlardan biri d\u00f6\u015f\u0259m\u0259\u00addir. <em>D\u00f6\u015f\u0259m\u0259<\/em> klassik poeziyan\u0131n m\u0259sn\u0259vi janr\u0131 \u00fcslubundad\u0131r, folklo\u00adrun is\u0259 d\u00fczg\u00fc janr\u0131n\u0131n bir n\u00f6v\u00fcd\u00fcr, daha do\u011frusu, janrdaxili d\u0259\u00adyi\u015fimidir. Bunu n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00adm\u0259k m\u00fcm\u00adk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Qaraba\u011fa qu\u015f t\u0259k u\u00e7duq,<\/em><\/p>\n<p><em>Da\u011flar\u0131nda qanad a\u00e7d\u0131q.<\/em><\/p>\n<p><em>El-obaya hay sal\u0131nd\u0131,<\/em><\/p>\n<p><em>Erm\u0259niy\u0259 toy \u00e7al\u0131nd\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>P\u0259r\u0259n-p\u0259r\u0259n olub getdi,<\/em><\/p>\n<p><em>Sa\u00e7lar\u0131n\u0131 yolub getdi.<\/em><\/p>\n<p><em>Qiyam\u0259t g\u00fcn\u00fc yaland\u0131,<\/em><\/p>\n<p><em>C\u0259md\u0259k c\u0259md\u0259y\u0259 qaland\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Erm\u0259ni durub neyl\u0259di?<\/em><\/p>\n<p><em>Dil-doda\u011f\u0131n\u0131 \u00e7eyn\u0259di!<\/em><\/p>\n<p><em>Papa\u011f\u0131n\u0131 qoyub qa\u00e7d\u0131,<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00fcnl\u0259rini say\u0131b qa\u00e7d\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Qa\u00e7d\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 qorusun,<\/em><\/p>\n<p><em>Yar-yolda\u015f\u0131n\u0131 qorusun.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir d\u00f6\u015f\u0259m\u0259d\u0259 erm\u0259ni s\u00f6z g\u00fcll\u0259sin\u0259 tu\u015f g\u0259lir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Ad\u0131n n\u0259di, ay erm\u0259ni?<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u015f\u0131na yax\u0131m k\u0259rm\u0259ni!<\/em><\/p>\n<p><em>Kimdi s\u0259n\u0259 g\u00fcn a\u011flayan?<\/em><\/p>\n<p><em>Kimdi s\u0259n\u0259 bel ba\u011flayan?<\/em><\/p>\n<p><em>Q\u0259dirin-qiym\u0259tin han\u0131?<\/em><\/p>\n<p><em>\u015e\u00f6hr\u0259tin, h\u00f6rm\u0259tin han\u0131?<\/em><\/p>\n<p><em>H\u0259\u015f\u0259ratsan, bit kimis\u0259n,<\/em><\/p>\n<p><em>G\u0259b\u0259rirs\u0259n it kimi s\u0259n!<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6zl\u0259rini yumub getdin,<\/em><\/p>\n<p><em>Q\u0131sq\u0131r\u0131\u011fa cumub getdin.<\/em><\/p>\n<p><em>Ay qotur, haluva a\u011fla,<\/em><\/p>\n<p><em>Dinc otur, haluva a\u011fla.<\/em><\/p>\n<p><em>Q\u0259brini qazd\u0131 t\u00fcrk o\u011flu,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6mr\u00fcn\u0259 yazd\u0131 t\u00fcrk o\u011flu!<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>El aras\u0131nda m\u0259\u015fhur olan \u201cjanrlardan\u201d biri birat\u0131md\u0131r. Bi\u00adra\u00adt\u0131m bayat\u0131n\u0131n janrdaxili d\u0259yi\u015fimidir, daha \u00e7ox h\u0259d\u0259f\u0259 \u00fcn\u00advan\u00adlanm\u0131\u015f s\u0259rrast ifad\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur:<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Da\u011f-d\u0259r\u0259ni a\u015farsan,<\/em><\/p>\n<p><em>Yeri\u015fini \u00e7a\u015farsan.<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0259n\u0259 bir od qoyaram,<\/em><\/p>\n<p><em>Qaynayarsan, da\u015farsan.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Kol dibind\u0259 yatm\u0131san,<\/em><\/p>\n<p><em>Min g\u00fcnaha batm\u0131san.<\/em><\/p>\n<p><em>Bura \u00f6lm\u0259y\u0259 g\u0259ldin,<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7atm\u0131san.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u00dcz\u00fcnd\u0259n h\u0259ya getdi,<\/em><\/p>\n<p><em>Yuyuldu boya getdi.<\/em><\/p>\n<p><em>Erm\u0259niy\u0259 dil ver\u0259n<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00fcn g\u0259ldi, haya getdi.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6l\u00fcm olsun qoy s\u0259n\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>Tutulubdu toy s\u0259n\u0259.<\/em><\/p>\n<p><em>N\u0259 h\u0259yas\u0131z mill\u0259ts\u0259n,<\/em><\/p>\n<p><em>S\u00f6z\u00fcm yoxdu day s\u0259n\u0259!<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Lirik n\u00f6v\u00fcn janrlar\u0131ndan biri \u015f\u0259hidnam\u0259dir. \u015e\u0259hidnam\u0259l\u0259r Qa\u00adraba\u011f sava\u015f\u0131nda \u015f\u0259hid olmu\u015f h\u0259rb\u00e7il\u0259r haqq\u0131nda n\u0259\u011fm\u0259\u00adl\u0259r\u00add\u0259n ibar\u0259tdir. \u015e\u0259hidnam\u0259nin m\u0259zmunu dig\u0259r n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rq\u00adl\u0259nir. \u015e\u0259\u00adhidnam\u0259l\u0259r meyxana xarakterli olur, \u015f\u0259hidin kim\u00adliyini v\u0259 \u015f\u00fc\u00adca\u0259tini t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir. M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u0259dan\u0131n ifa\u00ads\u0131n\u00addan ya\u00adz\u0131ya ald\u0131\u00ad\u011f\u0131m \u015f\u0259hidnam\u0259d\u0259 Qaraba\u011f u\u011frunda d\u00f6\u00ady\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f qazil\u0259r d\u0259 xat\u0131rlan\u0131r:<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130gidl\u0259r veribdi can v\u0259t\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn,<\/em><\/p>\n<p><em>Ax\u0131d\u0131b h\u0259r add\u0131mda qan v\u0259t\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/em><\/p>\n<p><em>Bir can\u0131m\u0131z var, o da qurban olsun,<\/em><\/p>\n<p><em>Biz haz\u0131r\u0131q h\u0259r zaman v\u0259t\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u015e\u0259hid \u015e\u0259hriyar Bax\u0131\u015fov se\u00e7ildi,<\/em><\/p>\n<p><em>D\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 ad qoydu igidliyiyl\u0259.<\/em><\/p>\n<p><em>Ya\u015famasa da h\u0259yatda cism\u0259n indi,<\/em><\/p>\n<p><em>Ya\u015fay\u0131r \u00fcr\u0259kl\u0259rd\u0259 \u015f\u0259hidliyiyl\u0259.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fkb\u0259r H\u00fcseynli \u2013 evin t\u0259k o\u011flu,<\/em><\/p>\n<p><em>Suqovu\u015fan u\u011frunda \u0259sas vuru\u015fdu.<\/em><\/p>\n<p><em>\u015e\u00fcca\u0259tl\u0259 yazd\u0131 ad\u0131n tarix\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>Cavan ya\u015fda \u015f\u0259had\u0259tin\u0259 qovu\u015fdu.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Vasif \u018fs\u0259dullayev d\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fc,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6z ana yurdu, ana torpa\u011f\u0131nda.<\/em><\/p>\n<p><em>V\u0259t\u0259nin igid o\u011fludu, qazimizdi,<\/em><\/p>\n<p><em>O da yaralanm\u0131\u015fd\u0131 Murov da\u011f\u0131nda.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>C\u0259bray\u0131l u\u011frunda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fhs\u0259n el\u0259 qan uddurur d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259.<\/em><\/p>\n<p><em>Allah \u00f6m\u00fcr versin, indi qazidi,<\/em><\/p>\n<p><em>Ham\u0131 desin \u0259hs\u0259n, \u018fliyev \u018fhs\u0259n\u0259.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>C\u0259mil Ab\u0131\u015fov V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00dcr\u0259yin\u0259 da\u011flar qoyub erm\u0259nil\u0259rin.<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fsas \u201cHAROP\u201d, \u201cPUA\u201d idar\u0259 el\u0259yib,<\/em><\/p>\n<p><em>Anas\u0131n\u0131 a\u011flar qoyub erm\u0259nil\u0259rin.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>H\u00fcseyn H\u00fcseynlinin dilind\u0259n s\u00f6yl\u0259n\u0259n \u015f\u0259hidnam\u0259d\u0259 Mu\u00adrov\u00adda q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rib \u015f\u0259hid olmu\u015f \u018fkb\u0259r H\u00fcseynlid\u0259n s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6r\u0259n\u00a0 n\u0259 deyirdi o bax\u0131\u015flar\u0131n ?<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6r\u0259s\u0259n, s\u0259n kim\u0259\u00a0 \u0259l el\u0259mi\u015fdin?<\/em><\/p>\n<p><em>Dem\u0259 bu \u015f\u0259kill\u0259r vida \u00fc\u00e7\u00fcnm\u00fc\u015f,<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n el\u0259 bilirdim &#8220;salam&#8221; demi\u015fdin.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Ki\u00e7ik t\u0259b\u0259ss\u00fcm\u00fcn, yor\u011fun bax\u0131\u015f\u0131n,<\/em><\/p>\n<p><em>\u015e\u0259klinin \u00f6z\u00fcn\u0259 hopubmu\u015f dem\u0259.<\/em><\/p>\n<p><em>Biz bunu n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u0259 bilm\u0259dik,<\/em><\/p>\n<p><em>Ruhun b\u0259d\u0259nind\u0259n qopubmu\u015f dem\u0259&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Daha \u015f\u0259kill\u0259r\u0259 d\u00f6nm\u00fcs\u0259n, \u018fkb\u0259r,<\/em><\/p>\n<p><em>Q\u0259lbi ovutma\u011fa\u00a0 \u015f\u0259kil b\u0259s etmir .<\/em><\/p>\n<p><em>Gec\u0259l\u0259r g\u00fcnd\u00fcz\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b art\u0131q,<\/em><\/p>\n<p><em>Dan yeri s\u00f6k\u00fclm\u00fcr, g\u00fcn sona yetmir!<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>A\u011flayan ya\u011f\u0131\u015flar, \u0259s\u0259n k\u00fcl\u0259kl\u0259r,<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130ntizar s\u00f6z\u00fcym\u00fc\u015f, h\u0259sr\u0259t s\u0259siymi\u015f.<\/em><\/p>\n<p><em>Biz s\u0259ni doyunca ya\u015famad\u0131q he\u00e7 ,<\/em><\/p>\n<p><em>\u015e\u0259kill\u0259r ayr\u0131l\u0131q ifad\u0259siymi\u015f&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Nitq etiketl\u0259ri folklor janr\u0131d\u0131r. Buraya salamla\u015fma, vidala\u00ad\u015fma, al\u00adq\u0131\u015f-dua, qar\u011f\u0131\u015f-b\u0259ddua, arzulama, dil\u0259m\u0259, t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr, \u00fczr\u00adxahl\u0131q, min\u00adn\u0259tdarl\u0131q, t\u0259brik kimi ifad\u0259 z\u0259nginliyi olan n\u00fc\u00admu\u00adn\u0259l\u0259r daxil\u00addir. Ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 da nitq etiketidir. Ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ne\u00ad\u00e7\u0259 n\u00fcmu\u00adn\u0259\u00adsin\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259k:<\/p>\n<p><em>Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin!<\/em><\/p>\n<p><em>Allah s\u0259bir versin!<\/em><\/p>\n<p><em>Ruhu \u015fad olsun!<\/em><\/p>\n<p><em>K\u0259d\u0259rin\u0259 \u015f\u0259rik oluram!<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259kan\u0131 c\u0259nn\u0259t olsun!<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0259bir dil\u0259yir\u0259m!<\/em><\/p>\n<p><em>Ax\u0131r q\u0259miniz olsun! <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>H\u0259d\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259dyanlar\u0131 da nitq etiketl\u0259rind\u0259n do\u011fan janr\u00adlar saymaq olar:<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Da\u011flaram ha, da\u011flaram,<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fl-qolunu ba\u011flaram.<\/em><\/p>\n<p><em>R\u0259dd olub getm\u0259s\u0259n,<\/em><\/p>\n<p><em>Qap\u0131mda it saxlaram.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Donuz \u0259ti yeyibs\u0259n,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6z\u00fcn\u0259 \u00e7ox d\u0259yibs\u0259n.<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00fcrk\u0259 da\u015f atd\u0131\u011f\u0131n g\u00fcn<\/em><\/p>\n<p><em>K\u0259f\u0259nini geyibs\u0259n.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>D\u0259li-d\u0259li g\u0259z\u0259r\u0259m,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00dcz-g\u00f6z\u00fcm\u00fc b\u0259z\u0259r\u0259m.<\/em><\/p>\n<p><em>Torpa\u011f\u0131ma k\u0259m baxsan,<\/em><\/p>\n<p><em>Bo\u011faz\u0131n\u0131 \u00fcz\u0259r\u0259m.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>K\u00fcfrl\u0259r qar\u011f\u0131\u015f\u0131n bir n\u00f6v\u00fcd\u00fcr, n\u0259zm v\u0259 n\u0259sr \u015f\u0259klind\u0259 olur:<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Allah evini y\u0131xs\u0131n y\u0131xd\u0131\u011f\u0131n evl\u0259r kimi!<\/em><\/p>\n<p><em>Did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259s\u0259n, Tanr\u0131 da yiy\u0259 durmaya!<\/em><\/p>\n<p><em>Qap\u0131n ba\u011flans\u0131n ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n qap\u0131lar kimi!<\/em><\/p>\n<p><em>Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n Tanr\u0131 tan\u0131mas\u0131n s\u0259ni!<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>La\u011fla\u011f\u0131lar l\u0259tif\u0259nin janrdaxili d\u0259yi\u015fimidir. La\u011fla\u011f\u0131da h\u0259\u00add\u0259f se\u00e7il\u0259n obraz g\u00fcl\u00fcnc v\u0259ziyy\u0259td\u0259 t\u0259qdim olunur. La\u011fla\u00ad\u011f\u0131\u00adda onu s\u00f6yl\u0259y\u0259n \u00f6z dili il\u0259 g\u00fcl\u00fc\u015f obyektin\u0259 \u00e7evrilir. \u201cY\u0131\u011f\u00adma-y\u0131\u011f\u0131nt\u0131\u201d la\u011fla\u011f\u0131s\u0131 \u0259rl\u0259 arvad\u0131n m\u00fcbahis\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 qu\u00adrulub:<\/p>\n<p><em>\u201cHay Haykanu\u015fdan soru\u015fdu:<\/em><\/p>\n<p><em>-Bu n\u0259di, k\u00fc\u00e7\u00fckl\u0259yib doldurubsan k\u00fcnc-buca\u011f\u0131? Bunlar\u0131 nec\u0259 saxlayaca\u011f\u0131q?<\/em><\/p>\n<p><em>Haykanu\u015f dedi:<\/em><\/p>\n<p><em>-Y\u0131\u011fma-y\u0131\u011f\u0131nt\u0131d\u0131, qan\u0131 qan\u0131ndan deyil, narahat olma, han\u00ads\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 gets\u0259l\u0259r, ba\u015f \u00e7\u0131xaracaqlar\u201d. <\/em><\/p>\n<p>A\u011fdam rayonunun G\u00fcll\u00fcc\u0259 k\u0259nd sakini Salman S\u00fcleymanov (1916-1995) t\u0259r\u0259find\u0259n s\u00f6yl\u0259nmi\u015f bozlamalar\u0131 q\u0131z\u0131 Xan\u0131m V\u0259li\u00adye\u00adva yadda\u015f\u0131nda qoruyub saxlay\u0131b v\u0259 haz\u0131rda Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u00ad\u00ad\u00ad\u015fay\u0131r. Xan\u0131m V\u0259liyevadan yaz\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015f bozlamalarda a\u011fr\u0131-ac\u0131l\u0131 g\u00fcnl\u0259rin poetik r\u0259smi \u00e7\u0259kils\u0259 d\u0259, q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 inam ifad\u0259 olu\u00adnur:<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em>\u018fzizim, a\u011flamaram,<\/em><\/p>\n<p><em>Sin\u0259mi da\u011flamaram.<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259ni d\u0259rd\u0259 salana<\/em><\/p>\n<p><em>Daha bel ba\u011flamaram.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizim, a\u011flamaram,<\/em><\/p>\n<p><em>Sin\u0259mi da\u011flamaram.<\/em><\/p>\n<p><em>Yalandan dostam dey\u0259n<\/em><\/p>\n<p><em>D\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 bel ba\u011flamaram.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizin\u0259m, da\u011f uca,<\/em><\/p>\n<p><em>Qaya uca, da\u011f uca.<\/em><\/p>\n<p><em>Qeyr\u0259tli o\u011fullar\u0131n<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u015flar\u0131n\u0131 tutaq uca.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizim, tel\u0259 qalmaz,<\/em><\/p>\n<p><em>Daranar yel\u0259 qalmaz.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7\u0259k\u0259r bir g\u00fcn c\u0259zas\u0131n<\/em><\/p>\n<p><em>Qatill\u0259r bel\u0259 qalmaz.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizim, qurban s\u0259n\u0259, <\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n \u00f6z\u00fcm qurban s\u0259n\u0259. <\/em><\/p>\n<p><em>\u015e\u0259hid oldun el yolunda<\/em><\/p>\n<p><em>Bu g\u00f6z\u00fcm qurban s\u0259n\u0259.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizin\u0259m, saraylar,<\/em><\/p>\n<p><em>D\u0259rdim\u0259 simsar aylar.<\/em><\/p>\n<p><em>Ana tanklar alt\u0131nda<\/em><\/p>\n<p><em>Qalan o\u011flun haraylar.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizim oyan\u0131bd\u0131r,<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u011fda g\u00fcl oyan\u0131bd\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>Ya\u011f\u0131yla d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259y\u0259<\/em><\/p>\n<p><em>El haz\u0131r dayan\u0131bd\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizin\u0259m, bel ba\u011flar,<\/em><\/p>\n<p><em>Dost dostuna bel ba\u011flar.<\/em><\/p>\n<p><em>Nakam \u00f6l\u0259n qarda\u015f\u0131n<\/em><\/p>\n<p><em>Bac\u0131s\u0131 sin\u0259 da\u011flar.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n qurbanam, ay a\u011fa,<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0259n g\u0259ldiyin aya\u011fa.<\/em><\/p>\n<p><em>Qatili y\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn<\/em><\/p>\n<p><em>Xalq\u0131m qalxs\u0131n aya\u011fa.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n a\u015fiq\u0259m, d\u0259rd qova,<\/em><\/p>\n<p><em>Yax\u015f\u0131 g\u00fcnl\u0259r d\u0259rd qova.<\/em><\/p>\n<p><em>D\u00fcnyan\u0131n l\u0259n\u0259tl\u0259ri<\/em><\/p>\n<p><em>Oxunsun Qorba\u00e7ova.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizin\u0259m d\u0259rdim var,<\/em><\/p>\n<p><em>Da\u011flar q\u0259d\u0259r d\u0259rdim var.<\/em><\/p>\n<p><em>Xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131ndan<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7\u0131xmaz iyirmi Yanvar.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizim, kim\u0259 deyim?<\/em><\/p>\n<p><em>D\u0259rdimi kim\u0259 deyim?<\/em><\/p>\n<p><em>D\u00fc\u015fm\u0259n al\u0131b d\u00f6vr\u0259mi,<\/em><\/p>\n<p><em>Bilm\u0259m nec\u0259 el\u0259yim.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizin\u0259m, bal ana,<\/em><\/p>\n<p><em>Bal bec\u0259r\u0259n bal ana.<\/em><\/p>\n<p><em>Qoy balam qurban olsun<\/em><\/p>\n<p><em>\u015e\u0259hid olan balana.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>A\u015fiq g\u0259z\u0259r olubdur,<\/em><\/p>\n<p><em>D\u0259rdd\u0259n bez\u0259r olubdur.<\/em><\/p>\n<p><em>\u015e\u0259hidl\u0259rimin qan\u0131<\/em><\/p>\n<p><em>D\u00f6n\u00fcb X\u0259z\u0259r olubdur.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fzizim, ya\u015f \u0259ym\u0259r\u0259m,<\/em><\/p>\n<p><em>Buda\u011f\u0131 ya\u015f \u0259ym\u0259r\u0259m.<\/em><\/p>\n<p><em>D\u00fcnyada cavan \u00f6ll\u0259m,<\/em><\/p>\n<p><em>Nam\u0259rd\u0259 ba\u015f \u0259ym\u0259r\u0259m.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>F\u00fczuli rayonunun Al\u0131xanl\u0131 k\u0259ndind\u0259n k\u00f6\u00e7k\u00fcn d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u0130s\u00admay\u0131lova D\u0259st\u0259g\u00fcl Abdulla q\u0131z\u0131n\u0131n s\u00f6yl\u0259diyi s\u0131z\u0131lt\u0131lar da ma\u00adraql\u0131d\u0131r. D\u0259st\u0259g\u00fcl \u0130smay\u0131lova bir m\u00fcdd\u0259t C\u0259lilabad rayo\u00adnunun Ocaql\u0131 k\u0259ndind\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131:<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n a\u015f\u0131q, q\u0259m\u0259 sar\u0131,<\/em><\/p>\n<p><em>K\u00f6yn\u0259k a\u011f, q\u0259m\u0259 sar\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130st\u0259yir\u0259m g\u00fcn g\u00f6r\u0259m, <\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7\u0259kirl\u0259r q\u0259m\u0259 sar\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Qarda\u015f-bac\u0131 yax\u015f\u0131d\u0131,<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u015fda tac\u0131 yax\u015f\u0131d\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Elin s\u00f6z\u00fcn dem\u0259y\u0259<\/em><\/p>\n<p><em>\u00dc\u00e7-d\u00f6rd hac\u0131 yax\u015f\u0131d\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fziziy\u0259m, yar ad\u0131,<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u011fr\u0131m ba\u015f\u0131 yarad\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Torpaq h\u0259sr\u0259ti q\u0259lbd\u0259<\/em><\/p>\n<p><em>A\u00e7\u0131q yara yarad\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n a\u015f\u0131\u011fam, obadan,<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00fcn ayd\u0131nd\u0131, oba dan.<\/em><\/p>\n<p><em>Candan ol, eld\u0259n olma,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00dcz d\u00f6nd\u0259rm\u0259 obadan.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n a\u015fiq\u0259m da\u011flara,<\/em><\/p>\n<p><em>Qar ya\u011f\u0131bd\u0131 da\u011flara.<\/em><\/p>\n<p><em>Sin\u0259mi sip\u0259r etdim<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7al\u0131n-\u00e7arpaz da\u011flara.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n a\u015fiq, \u00fcz\u00fcm qara,<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u011flarda \u00fcz\u00fcm qara.<\/em><\/p>\n<p><em>Da\u011flar, s\u0259nd\u0259n en\u0259ni<\/em><\/p>\n<p><em>El yan\u0131nda \u00fcz\u00fcm qara.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Qaraba\u011fa yol sal\u0131n,<\/em><\/p>\n<p><em>Boynuna da qol sal\u0131n.<\/em><\/p>\n<p><em>A\u011fac \u0259kib bar d\u0259rin,<\/em><\/p>\n<p><em>Buda\u011f\u0131ndan xol sal\u0131n.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Qaraba\u011fa ged\u0259r\u0259m,<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u011fr\u0131m\u0131 qan ed\u0259r\u0259m.<\/em><\/p>\n<p><em>V\u0259t\u0259n\u0259 olan borcu <\/em><\/p>\n<p><em>Qan\u0131m il\u0259 \u00f6d\u0259r\u0259m. <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>M\u0259dhl\u0259r t\u0259r\u0259nn\u00fcm janr\u0131d\u0131r, daha \u00e7ox \u0259sg\u0259rl\u0259r v\u0259 koman\u00addirl\u0259r haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259nilir. M\u0259dhl\u0259rin \u0259n yax\u015f\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259ri Ali Ba\u015f Komandana aiddir:<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Vur ki, d\u00fc\u015fm\u0259ni qand\u0131r,<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u015f\u0131ndak\u0131 n\u0259 qand\u0131r?!<\/em><\/p>\n<p><em>Bu Z\u0259f\u0259rin yiy\u0259si<\/em><\/p>\n<p><em>Ali Ba\u015f Komandand\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>M\u0259dhl\u0259rd\u0259 d\u0259mir yumruq Z\u0259f\u0259rin simvolu say\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Kol-kosa can ver\u0259rs\u0259n,<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fkdiyini d\u0259r\u0259rs\u0259n. <\/em><\/p>\n<p><em>Burnunu soxdu\u011fun yerd\u0259<\/em><\/p>\n<p><em>D\u0259mir yumruq g\u00f6r\u0259rs\u0259n.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>M\u0259dhl\u0259rin bir qismi \u0259sg\u0259rl\u0259rimizi, ordumuzu t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir:<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>N\u0259 g\u00f6z\u0259l yurdumuz var,<\/em><\/p>\n<p><em>Xilaskar Qurdumuz var.<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00fcrk \u0259sg\u0259ri bas\u0131lmaz,<\/em><\/p>\n<p><em>M\u00fcz\u0259ff\u0259r ordumuz var.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>\u018fsg\u0259rl\u0259rimizi q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 ruhland\u0131ran folklor n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin toplan\u0131lmas\u0131 v\u0259 n\u0259\u015fri vacibdir. Folklor tarixin yaz\u0131lmayan s\u0259\u00adhif\u0259l\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q sal\u0131r. Tarixi hadis\u0259l\u0259r yeni folklor janrlar\u0131\u00adn\u0131n ya\u00adranmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Daha do\u011frusu, ayr\u0131-ayr\u0131 folk\u00adlor janr\u00adlar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131, meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 m\u00fcxt\u0259lif tarixi m\u0259\u00adqam\u00adlarla ba\u011fl\u0131d\u0131r. N\u00fcmun\u0259 g\u0259tirdiyimiz d\u00f6\u015f\u0259m\u0259, birat\u0131m, m\u0259dh, \u015f\u0259\u00adhid\u00adnam\u0259, ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131, h\u0259d\u0259, h\u0259dyan, k\u00fcfr, la\u011fla\u011f\u0131, boz\u00adlama, s\u0131\u00adz\u0131lt\u0131 kimi folklor \u00f6rn\u0259kl\u0259ri V\u0259t\u0259n m\u00fchari\u00adb\u0259si d\u00f6v\u00adr\u00fc\u00adn\u00fcn m\u0259h\u00adsu\u00adludur. Bu folklor n\u00fcmun\u0259l\u0259ri m\u00fcst\u0259qil janr sa\u00ady\u0131lmasa da, ayr\u0131-ayr\u0131 folklor \u00f6rn\u0259kl\u0259rinin janrdaxili d\u0259\u00adyi\u015f\u00adm\u0259\u00adl\u0259ri kimi t\u0259dqiq olunma\u011fa layiqdir.<\/p>\n<p><em>ZiM.Az<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0130LAL ALARLI (H\u00dcSEYNOV), ADPU C\u0259lilabad Filial\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, Nax\u00e7\u0131van D\u00f6vl\u0259t Universitetinin elml\u0259r doktorlu\u011fu \u00fczr\u0259 dissertant\u0131, filologiya&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1757,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52,54,39,66,17],"tags":[],"class_list":["post-1756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-adpu","category-digr-ali-mktblr","category-elmi-mqallr","category-folklor","category-xbrlr"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zefer-1752-Bilal-Alarli.jpg",331,287,false],"thumbnail":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zefer-1752-Bilal-Alarli-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zefer-1752-Bilal-Alarli-300x260.jpg",300,260,true],"medium_large":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zefer-1752-Bilal-Alarli.jpg",331,287,false],"large":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zefer-1752-Bilal-Alarli.jpg",331,287,false],"1536x1536":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zefer-1752-Bilal-Alarli.jpg",331,287,false],"2048x2048":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zefer-1752-Bilal-Alarli.jpg",331,287,false],"newsphere-slider-full":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zefer-1752-Bilal-Alarli.jpg",331,287,false],"newsphere-featured":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zefer-1752-Bilal-Alarli.jpg",331,287,false],"newsphere-medium":["https:\/\/zirve.info.az\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zefer-1752-Bilal-Alarli.jpg",331,287,false]},"author_info":{"display_name":"Z\u0130RVE.\u0130NFO.AZ","author_link":"https:\/\/zirve.info.az\/author\/admin"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/zirve.info.az\/?cat=52\" rel=\"category\">ADPU<\/a> <a href=\"https:\/\/zirve.info.az\/?cat=54\" rel=\"category\">Dig\u0259r Ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r<\/a> <a href=\"https:\/\/zirve.info.az\/?cat=39\" rel=\"category\">Elmi m\u0259qal\u0259l\u0259r<\/a> <a href=\"https:\/\/zirve.info.az\/?cat=66\" rel=\"category\">Folklor<\/a> <a href=\"https:\/\/zirve.info.az\/?cat=17\" rel=\"category\">X\u018fB\u018fRL\u018fR<\/a>","tag_info":"X\u018fB\u018fRL\u018fR","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1756"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1758,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1756\/revisions\/1758"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zirve.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}